Riksrevisor: Sjukehusa blir overbelasta om dagens bruk held fram

– Stortinget har lagt til grunn at pasientane berre skal få helsehjelp på sjukehus når kommunane ikkje kan gje eit forsvarleg tilbod, seier riksrevisor Karl Eirik Schjøtt-Pedersen.

Det var færre eldre over 80 år som fekk helsetenester i heimen og som var brukarer på sjukeheim i 2024 enn i 2015. I same periode brukte eldre sjukehusa stadig meir.

Det viser ei ny undersøking frå Riksrevisjonen om helsetenestenes samhandling om eldre.

Om berre sju år vil talet på eldre over 80 år ha auka med 50 prosent samanlikna med 2024. Den prosentvise veksten er størst i dei store kommunane.

– Dersom bruken av sjukehusa held fram som i dag, truar det berekrafta til spesialisthelsetenestene, seier riksrevisor Schjøtt-Pedersen.

Les meir om undersøkinga her.

Skilnad mellom kommunar med og utan sjukehus

Eldre over 80 år i vertskommunar til sjukehus, har både fleire akutte innleggingar og planlagde polikliniske konsultasjonar enn eldre i kommunar utan sjukehus.

Dei eldre frå vertskommunane blir også oftare liggjande på sjukehuset etter at dei er utskrivingsklare. Dette har store negative konsekvensar både for pasientane, dei tilsette og for drifta av sjukehusa.

Mangel på korttidsplassar er en viktig grunn til at kommunane ikkje kan ta imot desse pasientane.

– Det er verken rimeleg eller ønskjeleg at eldre frå vertskommunar blir liggande lenger på sjukehus enn eldre i andre kommunar. Desse kommunane bør sjølv kunne handtere ein større del av helsetenestene blant dei eldre. Det kan frigjere kapasitet i sjukehusa som kan brukast på å gi pasientar med større behov raskare behandling, seier Schjøtt-Pedersen.

Verkemidla har ikkje fungert godt nok

Dei statlege verkemidla som Helse- og omsorgsdepartementet forvaltar, og som skal bidra til at behandlinga skjer på rett nivå, har ikkje fungert godt nok.

– Dette er kritikkverdig. Det er også avgjerande at sjukehusa og kommunane i større grad samarbeider om å planlegge dei samla helsetenestene. Gode pasientforløp føreset at kapasiteten i dei kommunale og statlege tenestene er tilpassa kvarandre, seier riksrevisor Karl Eirik Schjøtt-Pedersen.